Jak zrobić szablon sitodrukowy? Folia CTF i film kapilarny
Poradnik Toteprint · Film CTF i sitodruk
Od pliku graficznego do gotowego sita
Folia CTF służy do wydrukowania kliszy. Tę kliszę przykłada się do sita pokrytego emulsją światłoczułą lub filmem kapilarnym. Dopiero po naświetleniu i wypłukaniu powstaje szablon, przez który przechodzi farba.
Podstawy
Folia CTF, film kapilarny i szablon
01 · KLISZA
Folia CTF
Przezroczysty nośnik do wydruku czarnego pozytywu na drukarce atramentowej. Czerń zasłania światło w miejscach przyszłego nadruku.
02 · WARSTWA
Film kapilarny
Warstwa światłoczuła nakładana na siatkę sita. Zamiast niej można użyć odpowiedniej emulsji do sitodruku.
03 · EFEKT
Gotowy szablon
Naświetlone i wypłukane sito z otwartym wzorem. To przez te miejsca przechodzi farba albo pasta.
Ważne: drukarka i folia CTF pozwalają samodzielnie przygotować kliszę, ale nadal potrzebne jest źródło światła do naświetlenia sita.
Proces
Jak zrobić szablon sitodrukowy?
Sześć etapów od projektu do przygotowanego sita.
Przygotuj projekt
Ustaw skalę 1:1. Przy wielu kolorach przygotuj osobną kliszę i zwykle osobne sito dla każdego koloru. W razie potrzeby dodaj znaki pasowania.
Wydrukuj kliszę CTF
Drukuj po powlekanej stronie folii. Sprawdź równomierne krycie czerni i ostrość drobnych linii. Przed dalszą pracą pozostaw wydruk do wyschnięcia.
Przygotuj siatkę
Użyj prawidłowo napiętej, czystej i odtłuszczonej siatki. Jej gęstość dobierz do detalu oraz farby lub pasty.
Nałóż warstwę światłoczułą
Powlecz sito emulsją lub przenieś na siatkę film kapilarny zgodnie z kartą producenta. Następnie dokładnie wysusz sito bez przypadkowego naświetlenia.
Naświetl przez kliszę
Dociśnij pozytyw do warstwy światłoczułej. Światło utwardza miejsca odsłonięte; czerń chroni obszar wzoru. Czas ekspozycji dobierz próbą.
Wypłucz i wysusz
Wypłucz wodą nieutwardzoną warstwę w miejscach wzoru. Sprawdź sito pod światło i wysusz przed drukiem według instrukcji użytej emulsji lub filmu.
Ilustracje poglądowe. Układ urządzeń i parametry procesu zależą od użytych materiałów.
Wybór materiału
Emulsja czy film kapilarny?
Obie metody tworzą szablon na siatce i obie mogą korzystać z kliszy CTF. Emulsję nakłada się powlekarką; film kapilarny ma fabrycznie określoną grubość warstwy. Wybór zależy od siatki, detalu, ilości nanoszonego medium i rodzaju druku.
Przed produkcją sprawdź zgodność materiałów w kartach technicznych i wykonaj próbę naświetlania.
Inne zastosowanie kliszy
Czy folia CTF nadaje się do matryc fotopolimerowych?
Tak, jako klisza do naświetlania niektórych matryc analogowych. Na folii drukuje się maskę, którą dociska się do światłoczułej płyty. Naświetlenie UV utwardza odsłonięte obszary; po wywołaniu powstaje wypukły wzór. Folia CTF jest nośnikiem obrazu — sama nie jest matrycą.
Zależy od rodzaju matrycy. Wybrane płyty tampondrukowe wymagają pozytywu, a analogowe płyty fleksograficzne często negatywu. Sprawdź kartę swojej płyty przed wydrukiem.
Nie zawsze. Wydruk musi mieć odpowiednią gęstość dla światła UV, a pola przezroczyste powinny je przepuszczać. Wykonaj próbę ekspozycji i oceń drobne detale.
Wywołanie, suszenie i ewentualne doświetlenie prowadź według instrukcji konkretnego fotopolimeru. Matryce cyfrowe CTP z własną warstwą maskującą mogą nie używać kliszy.
Przed zakupem materiałów: sprawdź w karcie matrycy wymaganą polaryzację, zakres UV, sposób wywoływania i zalecaną gęstość optyczną kliszy. Nie ma jednego czasu ekspozycji dla wszystkich płyt.
Inne zastosowanie
A co z nadrukiem na glinie i ceramice?
Takim sitem można zdobić także ceramikę. Folia CTF służy wtedy do przygotowania kliszy, nie do bezpośredniego przenoszenia wzoru na glinę. Przez gotowe sito przepycha się odpowiednią pastę ceramiczną lub zagęszczoną angobę.
Gotowe elastyczne sita sprzedawane do ceramiki mają już wykonany szablon. Przy własnym wzorze dobierz siatkę i medium do podłoża; na powierzchniach zakrzywionych mniejszy wzór łatwiej dopasować. Wypalanie i szkliwienie prowadź według zaleceń producenta materiału ceramicznego.
Kontrola jakości
Co zrobić, gdy szablon nie wychodzi?
Sprawdź czas ekspozycji, krycie czerni i czy sito nie zostało wcześniej przypadkowo oświetlone.
Sprawdź wysuszenie warstwy oraz dawkę światła.
Sprawdź ostrość kliszy, jej kontakt z sitem, napięcie siatki i ekspozycję.
Usuń kurz i tłuszcz z siatki; obejrzyj kliszę pod światło.
Po zmianie lampy, siatki lub emulsji wykonaj test ekspozycji zamiast zgadywać czas.
Materiały do własnych klisz
Przygotuj kliszę na folii CTF
W Toteprint znajdziesz folię do drukarek atramentowych w arkuszach A3 i A3+ oraz rolkach 17″ i 24″. Wybierz format do swojego projektu i wykonaj próbny wydruk kliszy odpowiedniej dla swojego procesu.
Więcej o samym wydruku: jak przygotować kliszę na folii CTF.
Źródła techniczne
Chromaline — przygotowanie sita · Ulano — ekspozycja · Ulano — film kapilarny · Mayco — sitodruk na ceramice · Toyobo — płyta fotopolimerowa i pozytyw · Toyobo / A&V — analogowa płyta fleksograficzna · A&V — wymagania dla kliszy
